“Twee woorden jongedame!”

De enorme man-met-enorme-pet voor mij staat abrupt stil. Hij laat zijn koffer met een smak vallen, en draait zich met opgeheven vinger naar mij toe om. “Twee woorden jongedame”! We zijn net aangekomen op het vliegveld van New York, hebben onze koffers van de bagageband gehaald en zijn als bemanning op weg naar de bus. Frank Sinatra’s liedje “New York” zit al de hele vlucht in mijn hoofd. “Start spreading the news, I am leaving today, I want to be part of it, New York, New York”. Het was mijn eerste vlucht bij de grote blauwe zwaan. Maar het deuntje is plotsklaps verdwenen.

In de chaos van de aankomsthal op JFK  liepen mijn collega en ik achter elkaar. Ze zei iets dat ik niet hoorde, ik reageerde lachend op haar met “wat?”. En om “wat”, daar was het Meneer de Gezagvoerder X om te doen. Serieus. ”Twee woorden jongedame”. Zó praten wij hier met elkaar, laat dat heel duidelijk zijn”. “Had hij het nou echt tegen mij?” Maar hij keek míj aan, ja dus. “Uhhh ok” stamelde ik. “Uhh ok, Meneer de Gezagvoerder” voegde ik er nog snel aan toe. Allemachtig wat voelde ik me klein. Een gezagvoerder aanspreken op gedrag werd hierna niet bepaald een item voor op mijn bucket list.

Maar dat moment kwam wel, jaren later, op een vlucht vanuit Tokyo. Er gebeurde iets dat echt niet kon, waar ik gezagvoerder Y op aan móest spreken. Met knikkende knieën en klotsende oksels. Hij nam mijn boodschap nors in ontvangst. De rest van de vlucht verliep kil en afstandelijk. De reis naar huis leek nog eindelozer te duren dan normaal. Bij het afscheid van de bemanning op Schiphol zei hij mij “En jou wil ik zo nog apart spreken”. “OMG, daar gaan we dan” dacht ik toen we gingen zitten en zette me schrap voor wat komen ging.

Maar in plaats van een tirade, bedankte hij me. Huhh?! Hij vond het niet leuk wat ik had gezegd, maar begreep me. Sterker nog, hij gaf me gelijk gezien de gebeurtenis en het zou hem in de toekomst niet meer gebeuren. Ik kreeg een compliment omdat ik zo dapper was geweest om hem aan te spreken, dat gebeurde niet vaak.

“Feedback is een kadootje”. Zo’n moderne tegeltjes-wijsheid die lekker bekt. Maar laten we eerlijk zijn; iemand aanspreken is gewoon niet lollig. Sterker nog, feedback sucks! Voor de ontvanger, maar ook voor de gever, dat vergeten we nog weleens. De reactie, dát is een kadootje. De manier waarop er gereageerd wordt, bepaalt of de ander de ballen heeft zich nog eens te uiten.

In organisaties wordt (te) makkelijk gedacht dat mensen zich wel uit zullen spreken als er iets is. Maar hoe is iemands verleden met feedback geven en/of ontvangen? Weten we dat van elkaar? Dit gaat over vertrouwen en psychologische veiligheid. Zodat elkaar aanspreken niet afschrikt, maar juist sterker en beter maakt. Daar zit winst. En kun je niet kopen, maar moet je aan werken. Samen. Ik wens iedereen in ieder geval een ervaring zoals ik had met meneer Y.

Dus dat. (= twee woorden).

‍